Onderzoek

Onderzoek naar kleinschalig wonen is belangrijk. Er wordt van geleerd: wat vinden de cliënten van hun nieuwe thuis? Hoe ervaren familieleden de zorg? Is het personeel tevreden met de wijziging? Is kleinschalige zorg duurder dan traditionele zorg? Belangrijke vragen.

Regionale cijfers

Hoe kleinschalig is uw regio?

Het is bekend dat het aantal mensen met dementie de komende decennia sterk zal stijgen. Het advies ‘Dementie’ van de Gezondheidsraad voorspelt een verdubbeling van het patiënten dat lijdt aan dementie. Voor gemeenten, provincies en de landelijke overheid is het zaak de voorspelde tekorten in de zorg voor mensen met dementie op te vangen.

Bouw

Organisaties kunnen kiezen onder welk regime ze kleinschalige woonvormen willen bouwen:

  • onder de bouwregelgeving van de volkshuisvesting; het model van ‘scheiden wonen en zorg’
  • onder de bouwregelgeving van de zorg.

Exploitatie

Bij het ontwikkelen van kleinschalig wonen voor mensen met dementie is de exploitatie ervan een onderwerp waarover de meningen zijn verdeeld. Sommige zorgorganisaties geven aan dat het niet mogelijk is om met de huidige, beschikbare middelen kleinschalig wonen te realiseren. Andere zorgorganisaties geven aan dat – indien de juiste keuzes worden gemaakt – het wel mogelijk is om de exploitatie rond te krijgen. Daarbij is het van belang om de beschikbare middelen uitsluitend aan te wenden ten behoeve van de kleinschalige groepswoninen en niet een deel ervan te benutten voor algemene voorzieningen zoals bijvoorbeeld een wasserij of buurtrestaurant.

Een vergelijking tussen deze standpunten is niet eenvoudig omdat veel verschillende factoren van invloed zijn op de exploitatie van het kleinschalig wonen. Het gaat om zaken als:

  • nieuwbouw of verbouwing van een bestaande locatie;
  • het aantal bewoners per groepswoning;
  • het aantal groepswoningen dat per locatie geclusterd wordt;
  • de personele bezetting gedurende de dag, avond en nacht;
  • het deskundigheidsniveau van deze medewerkers;
  • de inzet van verpleeghuisarts, psycholoog, maatschappelijk werk en paramedici;
  • de benodige overheadskosten;
  • de creatieve en lokale oplossingen die voor financiële knelpunten gevonden kunnen worden;
  • de wijze van externe financiering: via de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) of via scheiden wonen en zorg.

Bij het eerste model huurt de bewoner een woning en ontvangt hij – indien nodig – huursubsidie. Daarnaast betaalt hij voor zorg en welzijn; bij de tweede vorm betaalt de bewoner een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor het gehele pakket van verblijf, zorg en welzijn.
De wet- en regelgeving verandert zeer snel. Het toetsingskader voor de bouw is inmiddels komen te vervallen. Er zijn plannen om instellingen risicodragend te maken voor de kosten van hun vastgoed.

Personeel en organisatie

Kleinschalig wonen is, meer nog dan een bouwkundige verandering, een mentale verandering, in de visie van de organisatie en in de hoofden van het personeel.

Wet en regelgeving

Kleinschalig wonen voor mensen met dementie is nog betrekkelijk nieuw. De wetgeving is veelal nog afgestemd op traditionele instellingen. Dit kan knelpunten geven bij de realisatie van kleinschalige zorg en van kleinschalig wonen. Soms ontstaat een spanningsveld tussen het streven naar huiselijkheid en het voldoen aan regels.

Wetgeving die hierbij van belang is, betreft:

  • HACCP en Voedselveiligheid
  • BOPZ
  • Roken
  • Arbeidsomstandigheden en werktijden
  • Brandveiligheid

Van deze wet- en regelgeving is het bekend dat zij problemen kunnen geven bij het realiseren van kleinschalige zorg en -wonen.

Brochures en informatieve documenten

Meer informatie over kleinschalig wonen voor mensen met dementie? Bekijk dan de brochures of neem contact op met Alzheimer Nederland.